Macht corrumpeert

 In termen van leiderschap en leidinggeven lijkt persoonlijke macht het te winnen van positionele macht. We hebben eigenlijk weinig op met pure machtswellust. Dat blijkt onder meer uit een onderzoek dat is gepubliceerd in het boek Inspirerend leiderschap in organisaties. De vraag was wat Nederlandse managers het belangrijkste vinden in voortreffelijke leidinggevenden. Als positief beoordeelden ze visie en anticiperen, charisma en inspiratie, teamoriëntatie, prestatiegerichte houding en integriteit. Uitgesproken negatief beoordeeld werden detailgericht, narcistisch en autocratisch gedrag. Soms is het bijna schokkend om te zien wat macht mensen doet.

Treffend voorbeeld kom je tegen in het boek De kunst van het volgen. Op een Amerikaanse universiteit werd een experiment uitgevoerd, waarbij een groep vrijwilligers willekeurig werden opgedeeld in gevangenen en bewakers. De opgelegde machtsverhouding resulteerden al snel in heel verschillend gedrag van beide groepen. De ene groep ontwikkelde zich als beul, de andere als knecht. Het was verbijsterend om te zien dat de ene groep, bestaande uit gezonde weldenkende, slimme mensen, de andere groep bijna vernederde. Doel was om de twee groepen twee weken bij elkaar te laten, maar na zes dagen moest het experiment worden gestaakt, omdat de deelnemers het verschil tussen spel en realiteit niet meer konden onderscheiden.