Henk of Jack?

Hij heeft het vandaag de dag niet gemakkelijk. Verdient hij meer dan de Balkende-norm dan zijn de rapen gaar. Tenminste als hij zijn werkt niet doet. In mijn dagelijkse werk heb ik veel te maken met managers en directeuren. Sommige van hen hebben een blijvende indruk op mij gemaakt. Henk is zo'n man. In onze gesprekken was hij bevlogen en ambitieus. Met wie ik ook sprak, iedereen werkte graag met Henk. In onze voortgangsgesprekken leerde ik altijd veel van hem. Er heerste binnen het bedrijf een positieve sfeer. Meer dan Balkende-norm was en is hij zeker waard.

Ook heb ik met directeuren en managers gesproken waar ik achteraf mezelf afvroeg wie voor hem door het vuur zou willen gaan. Jack is zo'n manager. Persoonlijk denk ik dat ze eerst hem een brandend huis insturen en dan kijken wat er gebeurt. Generaal G. Patterson ging altijd voorop in de strijd. Jack geeft zijn mensen de opdracht om de brand te blussen. Lukt het niet dan kan hij altijd de medewerker de schuld geven. Dergelijke managers werken volgens het straffen en belonen systeem. Het belonen zit hem vaak in vorstelijke salarissen. Weggaan is dus moeilijk voor medewerkers. Het straffen gaat vaak via via of de afrekening vindt plaats in het jaarlijkse gesprek. Of erger, er wordt continu de draak mee gestoken. Je idee om de klanten te verrassen werd door een klein deel van de klanten afgekeurd. Jack is er dan als eerste bij om je belachelijk te maken. In feite leer je niets. De sfeer is vaak gespannen en men wordt afgerekend op het resultaat. Volgens Manfred Kets de Vries vertonen zulke leiders vaak narcistische of zelfs psychopathische trekjes. We zien een hoge mate van verloop en ex-medewerkers zijn vaak blij dat ze ‘ontsnapt' zijn.

De rol van een directeur of manager is, volgens mijn bescheiden mening, dat hij de innerlijke overtuiging moet hebben om zijn mensen beter te laten presteren. Sterker nog: ik ben van mening dat de laatste 20% van de doelstelling gerealiseerd doordat zijn mensen dat ‘extra' stapje willen doen. Je ziet het vaak binnen een bedrijf. Talenten lopen rond, doen hun werk goed en beschikken over een zelfstartend vermogen. Dan komt er een fase dat het talent zich verder wil ontwikkelen. Beter worden! De een stuurt hem op cursus. "Is wel iets voor je!" Vervolgens geen evaluatiegesprek. "Nu moet ie het wel snappen!" Zo werkt het niet. Henk daarentegen legde de medewerker een grote mate van verantwoordelijkheid op. "OK, goed die cursus van je, maar wat ga je ermee doen?" Hij zorgde er in ieder geval voor dat de persoonlijke ontwikkeling blijvend was en geen bevlieging, én onderdeel uitmaakte van de functie.

Jaren later zie ik nog steeds dezelfde mensen bij hetzelfde bedrijf. Met een verschil. Ze zijn gegroeid. En Henk? Hij is door de organisatie niet onopgemerkt gebleven. En Jack? Hij vindt het allemaal best en schuift de schuld toch wel door, maar de bonus strijkt hij op. Ik kies voor Henk en ik gun hem zijn bonus.